توجه : خانه رياضيات اصفهان هيچ نماينده‌ رسمي و شعبه ديگري ندارد. در صورت مشاهده چنين مواردي، درخواست مي‌شود تا از طريق تلفن 36692013 با خانه رياضيات اصفهان هماهنگ نمائيد.

آمار سایت
Stat
همایش روز جبر

همایش روز جبر

15 آذرماه 1397

ساعت 8 تا 16

تالار میرزاخانی  خانه ریاضیات اصفهان

 

گزارشی از همایش روز جبر ۱۳۹۷ خانه ریاضیات اصفهان

 

هفتمین  همایش روز جبر به منظور بزرگداشت حکیم ابوجعفر محمدبن‌موسی خوارزمی، بنیان‌گذار علم جبر، روز پنج‌شنبه 15 آذرماه 1397 در محل تالار پروفسور مریم میرزاخانی خانه ریاضیات اصفهان با همکاری انجمن ریاضی ایران از ساعت ۸ صبح لغایت ۱۶.۳۰ برگزار شد. این برنامه بیش از ۷۵ شرکت کننده داشت که عمدتا از اعضای هیئت علمی،  دانشجویان تحصیلات تکمیلی و به خصوص دانشجویان و فارغ التحصیلان دکتری جبر بودند.

در برنامه صبح بعد از تلاوت آیاتی از قرآن کریم و پخش سرود جمهوری اسلامی جناب آقای دکتر رجالی از اعضاء مؤسس خانه ریاضیات اصفهان و عضو کمیته علمی روز جبر در جایگاه قرار گرفتند تا معرف اولین سخنران همایش جناب آقای دکتر حسین معصومی همدانی باشند. آقای  دكتر  حسین معصومی همدانی، مدرس تاریخ علم و فلسفه علم در مؤسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران و دانشگاه صنعتی شریف و نیز عضو پیوسته فرهنگستان زبان و ادب فارسی می باشند و ایشان سخنرانی خود تحت عنوان "علم جبر از قرن سوم هجری تا قرن ششم هجری" را ارائه نمودند که مورد توجه حضار محترم قرار گرفت.

 

دومین سخنران همایش جناب آقای دکتر رضا رضائیان فراشاهی، دانشیار  دانشکده علوم ریاضی دانشگاه صنعتی اصفهان بودند. ایشان یکی از محققین جوان و پر انرژی و با کیفیت با تخصص رمز نگاری می باشند. ایشان کارشناسی رشته برق خود را از دانشگاه تهران و کارشناسی ارشد خود را در رشته ریاضی شاخه جبر از دانشگاه شهید چمران اهواز در سال ۱۳۷۸ اخذ نمود و دوره دکتری خود را در رشته رمز نگاری از کشور هلند اخذ نموده است. ایشان هم اکنون دانشیار دانشکده علوم ریاضی دانشگاه صنعتی اصفهان می باشد. ایشان سخنرانی عمومی خود را تحت عنوان "خم های جبری در رمز نگاری" ارائه نمودند که این سخنرانی نیز مورد توجه حضار محترم قرار گرفت.

سومین سخنرانی را جناب آقای دكتر محمد گلشنی، استادیار پژوهشکده ریاضیات پژوهشگاه دانش‌های بنیادی      IPM تهران، ارائه نمودند. دکتر گلشنی نیز یکی از محققین جوان و با کیفیتی هستند که در زمینه نظریه مجموعه ها و منطق تحقیق و پژوهش می کنند. ایشان هر چند تمامی تحصیلات دانشگاهی خود را در ایران و دانشگاه کرمان سپری کرده است ولی همکاری های بین المللی ایشان با برخی از سرشناس ترین و مشهور ترین متخصصین نظریه مجموعه ها و منطق، کیفیت کارهای تحقیقاتی ایشان را دو چندان کرده است. ایشان سخنرانی کوتاه ولی با کیفیتی تحت عنوان "نظریه مجموعه ها و جبر جابجایی" ارائه نمودند.

 

 

برنامه همایش در بعد از ظهر به  میزگرد همایش  تحت  عنوان  " کمیت و کیفیت  دوره های دکتری جبر در ایران و دغدغه اشتغال فارغ التحصیلان"  اختصاص داشت. در این میزگرد چهار سخنران مدعو به شرح زیر حضور داشتند

  

جناب آقای دکتر رحیم زارع نهندی استاد دانشگاه تهران،

جناب آقای دکتر  حبیب شریف  استاد   دانشگاه شیراز،

   جناب  آقای  دکتر امیدعلی شهنی کرمزاده  استاد   دانشگاه شهید چمران اهواز ( از طریق ویدئو کنفرانس) و

   جناب آقای دکتر محمد شهریاری استاد دانشگاه تبریز

 

    در ابتدای جلسه جناب آقای دکتر بهبودی به عنوان مجری میزگرد در جایگاه قرار گرفته و آماری از اعضای هیئت علمی ده دانشگاه برتر جهان را ارائه نمودند. (پیوست)آمار نشان می دهد که دانشکده های ریاضی ده دانشگاه برتر جهان به طور میانگین هر کدام دارای ۷۰ عضو هیئت علمی فعال هستند و به ازای هر عضو هیئت علمی فعال حدود 6/1 دانشجوی تحصیلات تکمیلی (کارشناسی ارشد و دکتر) وجود دارد. ولی در مقابل برای نمونه یک دانشگاه از میان ده دانشگاه برتر ایران بدون ذکر نام ارائه شد که دارای ۳۵ عضو هیئت علمی فعال است ولی دارای ۲۹۰ دانشجوی تحصیلات تکمیلی است که حدود ۹۰ نفر آن دانشجوی دکتری هستند. یعنی در چنین دانشکده ای به ازای هر عضو هیئت علمی 5/8 دانشجوی تحصیلات تکمیلی وجود دارد.

 

در ادامه آمار پذیرش دانشجویان دکتری ریاضی در ۵ سال اخیر در کشور داده شد. همان که در جداول مربوطه پیوست ملاحظه می شود از سال ۱۳۹۲ تا ۱۳۹۶ در کل ۲۶۰۰ دانشجو دکتری ریاضی در دانشگاه های ایران اعم از روزانه، نوبت دوم پیام نور و غیر انتفاعی یا پردیس پذیرش شده است. یعنی میانگین سالی ۵۲۰ دانشجو. همچنین به طور میانگین هر سال ۱۳۰ دانشجوی دکتری در گرایش های مختلف جبر در دانشگاه های کشور پذیرش شده است.

 

در مورد فارغ التحصیلان دکتری جبر و همچنین دانشجویان دکتری فعلی جبر طی نامه هایی از برخی از همکاران عزیز از دانشگاه های مختلف کشور خواستیم که اطلاعات مربوط به تعداد اعضای هیات علمی جبر، تعداد فارغ التحصیلان دکتر جبر و همچنین دانشجویان دکتری فعلی جبر را ارائه کنند که از میان ۱۰۵ دانشگاه کشور توانستیم اطلاعات حداکثر ۳۰ دانشگاه را جمع آوری کنیم. آمار بدست آمده از این ۳۰ دانشگاه به صورت زیر بوده است.

 

این ۳۰ دانشگاه دارای ۱۳۳ هئیت علمی جبر فعال هستند. از این ۳۰ دانشگاه تاکنون حدود ۳۷۶ فارغ التحصیل دکتری جبر داشته اند که از این تعداد ۲۶۶ نفر شاغل هستند ( البته حدود ۵۰ درصد آنها قبلا مربی و شاغل بوده اند ) و حدود ۱۱۰ نفر از فارغ التحصیلان دکتری جبر فعلا بیکار هستند. در این ۳۰ دانشگاه حدود ۲۱۴ دانشجوی دکتری جبر در حال تحصیل هستند. به عبارتی اگر این دانشجویان دکتری فعلی جبر را با تعداد فارغ التحصیلان دکتری بیکار جمع بزنیم حدود 5/2 برابر اعضای هیئت علمی جبر فعلی این ۳۰ دانشگاه می باشند. از طرفی جداول قبلی نشان می داد که هر  سال به طور میانگین ۱۳۰ دانشجوی دکتری جبر پذیرفته شده داریم که اگر از سال ۹۳ تا سال ۹۷ را روی هم حساب کنیم حدود ۶۰۰ دانشجوی دکتری جبر در کل دانشگاه های کشور در حال تحصیل هستند.

 

بعد از ارائه آمار فوق اینجانب از سخنرانان میزگرد دعوت نمودم که به جایگاه تشریف بیاورند. در ابتدای جلسه عنوان شد که به هیچ وجه منظور و هدف مطالبی که در این میزگرد مطرح می شود، زیر سوال بردن ارزش همه مدارک تحصیلی هزاران ایرانی فارغ التحصیل از دانشگاه های داخل کشور نیست. کم نیستند کسانی که در همین شرایط به اصطلاح سخت و نامناسب بهترین تحصیل و تحقیق و تدریس را دارند و افتخار همه ما ایرانیان در مجامع علمی و فرهنگی داخل و خارج کشور هستند.

 

سوالاتی که از اعضای میزگرد پرسیده شد عبادت بودن از:

 

- بر اساس آیین نامه های آموزشی دانشجویان دکتری که در مجامع علمی دنیا تدوین شده است، هدف از پذیرش در این مقطع از تحصیل "تربیت افرادی است که با احاطه یافتن به آثار علمی در یک یا چند زمینه خاص و آشنا شدن با روش های پیشرفته تحقیق و دستیابی به جدیدترین مبانی آموزش و پژوهش بتوانند با نوآوری در زمینه های علمی و تحقیقاتی، در رفع نیازهای کشور و گسترش مرزهای دانش در رشته تخصصی خود موثر بوه و به تازه هایی در جهان دست یابند."  آیا این هدف در ایران محقق شده است؟ در رشته های ریاضی چطور ؟ در گرایش جبر چطور ؟

 

- با توجه به آمارهایی که از ۱۰ دانشگاه برتر جهان و همچنین برخی دانشگاه های داخل ارائه شد، آیا واقعا دانشگاه‌های ما توانایی تربیت این تعداد دانشجویان دکتری و کارشناسی ارشد فعلی را دارند؟ این رشد تحصیلات تکمیلی را چگونه ارزیابی می کنید؟ مثبت یا منفی؟

 

- برخی معتقداند که مهمترین عامل افزایش کمی دانشجویان دکتری کشور این است که تعداد دانشجو‌ با منافع اساتید (همچون ارتقاء، گرفتن پایه، تبدیل وضعیت، دریافت حق‌الزحمه استاد راهنما و مشاور و غیره) پیوند خورده است اگر درست است دلیل این امر چیست؟ و برای حل این معضل چه باید کرد؟

 

- آیا اقتصاد ایران قادر به ایجاد شغل برای آن دسته فارغ‌التحصیلان دکتری که فعلا بیکار هستند را دارد؟ اگر ندارد چرا سال به سال ظرفیت پذیرش در این مقطع افزایش می یابد؟ آیا این گروه روزی مجبور نخواهند شد مدرک دکتری خود را پنهان کنند، تا کارفرمایان آن‌ها را به اعتبار همان دیپلم یا مدرک کارشناسی داشتن استخدام کنند؟

 

- به هر حال یک فارغ التحصیل دکتری یک سرمایه بادوامی تلقی می شود که برای برای تربیت و ساختن وی هزینه بسیاری شده است. این ها کسانی نیستند که از میان کودکان دوره کودکستان آنهارا جدا کرد و اختصاصی برایشان هزینه کرد تا به مرحله پژوهش و تحقیق برسند. بلکه ما در عمل میلیون ها بچه را از پنج و شش سالگی در آموزش و پرورش هزینه می کنیم و هم خانواده هایشان هزینه می کنند و مرحله مرحله بالا می آیند تا از میان آنها صد ها هزار کاردانی و کارشناسی بیرون بیاد و دوباره تمامی دانشگاه ها و همچنین خانواده ها هزینه می کنند و عمر و جوانی میلیون ها انسان صرف می شود تا در نهایت از میان آنها مثلا سالی ۳۰۰۰ نفر یا ۵۰۰۰ نفر در حد مدرک پی اچ دی که به اصطلاح نوک پیکان پیشرفت‌های علم دست آنان است، پرورش می یابد. با یک حساب سرانگشتی می توان فهمید که فقط هزینه مادی برای پرورش یک محقق و پژوهشگر در حد دکتری میلیاردی است. صرف ۲۰ سال عمر و جوانی یعنی حدود یک چهارم عمر که جای خود دارد. حال آیا این خسران نیست که چنین محصولاتی رها شوند به گونه ای که حتی برای گذران زندگی در حد یک فرد عادی هم لایق نباشد. راهکار عملی شما برای به کار گیری و اشتغال فارغ التحصیلان دکتری فعلی که بیکار هستند و استفاده از این سرمایه های ملی چیست؟

 

بعد از این که سخنرانان میزگرد به سوالات فوق جواب دادند، نوبت به اظهار نظر و سوالات حضار محترم رسید. حدود ۱۰ نفر از حضار محترم نظرات و سوالات خود را مطرح نمودند و در ادامه از سخنرانان خواسته شد تا به سوالات حضار و نظرات آنها پاسخ دهند.

 

بعد از اتمام پاسخگوئی سخنرانان، در مرحله پایانی هم باز از حضار محترم خواسته شد اگر نظری یا پیشنهادی و یا

سوالی دارند مطرح کنند، که در این قسمت نیز خوشبختانه افرادی نظرات خود را مطرح نمودند.

 

در پایان وظیفه خود می­دانیم از اعضای کمیته علمی و اجرایی روز جبر جناب آقایان دکتر اعظم، دکتر دانایی، دکتر رجالی، دکتر سلیمی، دکتر ودادی و سرکار خانم دکتر یوسف زاده که در طی حداقل ۹ ماه گذشته طی حدود ۸ الی ۱۰ جلسه جهت برنامه ریزی و آماده سازی مقدمات برگزاری همایش زحمات زیادی را متقبل شدند، تشکر و قدردانی شود.

همایش روز جبر در ساعت ۱۶.۳۰ دقیقه عصر با گرفتن عکس دسته جمعی از شرکت کنندگان به پایان رسید.